Чили борычының килеп чыгышы
Jan. 13, 2026
Борычның килеп чыгышын Centralзәк һәм Латин Америкасының тропик регионнарыннан табарга мөмкин, аның төп туган илләре Мексика, Перу һәм башка төрле җирләр. Бу тәмләткеч борыңгы культуралар буларак бай тарихка ия, һәм аның бөтен дөнья буенча сәяхәте чили борычлары Яңа Дөньядан Европага 1492 елда кертелгәч, соңрак Япониягә 1583-1598 елларда барып җитте, һәм ахыр чиктә XVII гасырда Көньяк-Көнчыгыш Азия илләренә юл тоттылар. Бүгенге көндә чили борычлары бөтен дөньяда, шул исәптән Кытайда, төрле төрләр һәм сортлар күрсәтеп киң эшкәртелә.
Кытайда чили борычын кертү Мин династиясе уртасында булган. Тан Сянзуның "Пион павильоны" нда очрый торган тарихи язмалар, ул чорда аларны "борыч чәчәкләре" дип атыйлар. Тикшеренүләр күрсәткәнчә, чили борычлары Кытайга ике төп маршрут аша кергән: беренчедән, Көньяк-Көнчыгыш Азия ярлары аша Гуандун, Гуанси, nanннан кебек төбәкләргә, икенчедән, көнбатыш аша, Ганьсу һәм Шаньси кебек өлкәләргә. Чәчүлек чагыштырмача кыска булуына карамастан, Кытай Indiaиндстан, Индонезия һәм Таиландны узып, борыч җитештерүче дөньяда алдынгы булды. Шунысы игътибарга лаек, Хандан, Сиань һәм Ченгду борычлары дөньякүләм танылган, "Сиан борыч", шулай ук inин борыч дип аталган, аның нечкә формасы, хәтта бөртекләре, ачык кызыл төсе, тәмле тәме белән дан казанган.
Кытайда чили сортларының бүленеше региональ өстенлекләрне күрсәтә. Көньяк регионнар Хаотик борычлары, линия борычлары, сяоми борычлары, бәрән мөгез борычлары кебек тәмле сортларга бик якын. Бу борыч төрле тәмле профильләр тәкъдим итә, тәмлелектән татлы һәм тәмле комбинациягә кадәр. Кайбер өлкәләр йомшак сортларны өстен күрәләр, мәсәлән, Шанхай кыңгыраулы борыч, Qiemen кыңгыраулы борыч, һәм Тяньцзинь зур кыңгыраулы борыч, зурлыгы һәм калынлыгы белән характерланган, артык эсселексез, тәмле, тәмле-тәмле тәм калдыралар.
Кытайдагы чили борычлары күпкырлы, кайнатмаларда, пешкән савытларда, чимал куллануда, ашатуда кулланыла. Моннан тыш, алар чили соусы, чили мае, чили порошогы кебек популяр кондитерларда эшкәртелә, төрле кулинария ландшафтына ярдәм итә.
